Sprawność - skalarna wielkość fizyczna określająca w jakim stopniu urządzenie, organizm lub proces przekształca energię występującą w jednej postaci w energię w innej postaci.
Tak określoną sprawność można wyznaczyć następująco:
gdzie:
Sprawność wyrażana jest w jednostkach bezwzględnych (tzn. bez tak zwanego miana) jako ułamek, często w zapisie procentowym (w procentach). Z zasady zachowania energii i z pierwszej zasady termodynamiki wynika, że sprawność nie może być większa od jedności czyli od 100%.
Sprawność energetyczna jest to parametr określający efektywność wykorzystania paliwa.
Porównując dwa historyczne obiegi pary-wody (typowe obiegi w elektrowniach zawodowych: 1900roku / 2000 roku
sprawność cyklu 0,34 / 0,58
sprawność turbiny 0,6 / 0,92
sprawność generatora 0,91 / 0,987
kotła 0,83 / 0,92
układów pomocniczych 0,97 / 0,93*
SPRAWNOŚĆ 0,15 / 0,45
- - w nowoczesnych układach sprawność układów pomocniczych została znacznie zredukowana z powodu dostosowania bloku do wymogów ochrony środowiska oraz rozbudowanego układu pomp zasilających.
Sprawność turbin rosła:
1900 - 60%
1920 - 68%
1940 - 77%
1960 - 83%
1980 - 88%
2000 - 92%